Etter seks lange måneder med protester mot Lukasjenko, markerte vi Den Internasjonale Solidaritetsdagen med Hviterussland sammen med resten av verden.
Lukasjenko har hatt makten i Belarus siden 1994. Presidentvalget i august utløste fredelige protester mot omfattende valgfusk. Protestene ble møtt med massearrestasjoner, vold og tortur.
Hver søndag samles hviterussere foran Stortinget. I dag har representantene fra Den norske Helsingforskomiteen, Den norske Forfatterforeningen og Human Rights House Foundation deltatt.
Hviterussisk forening i Norge RAZAM og Den norske Helsingforskomité støtter opp om dette oppropet, og vi oppfordrer andre organisasjoner og enkeltpersoner til å gjøre det samme.
Myndighetene i Hviterussland må respektere landets grunnlov og grunnleggende menneskerettigheter. Dette gjelder spesielt retten til frie valg, forsamlingsfriheten, ytringsfriheten, pressefriheten og streikeretten.
Vi krever at Aleksander Lukasjenko holdes ansvarlig for å umiddelbart implementere følgende tiltak:
- All vold, fengsling og andre straffereaksjoner overfor fredelige demonstranter skal opphøre.
- FN skal få ubegrenset tilgang til å etterforske tortur og drap på sivile, og overgriperne må stilles til ansvar for straffbare handlinger.
- Politiske fanger skal slippes fri, avskjedigede streikende arbeidere og studenter skal få tilbake jobben.
Krisen kan kun løses ved å gjennomføre et nytt valg som erklæres fritt og rettferdig av uavhengige internasjonale observatører. Hviterusslands befolkning må få velge sin egen fremtid.
* * *
Пасля доўгіх шасці месяцаў пратэстаў супраць Лукашэнкі 7 лютага мы адзначылі Міжнародны дзень салідарнасці з Беларуссю разам з астатнім светам.
Лукашэнка знаходзіцца ва ўладзе ў Беларусі з 1994 г. Прэзідэнцкія выбары ў жніўні 2020 выклікалі мірныя пратэсты супраць шырокай фальсіфікацыі выбараў. Пратэсты былі сустрэты масавымі арыштамі, гвалтам і катаваннямі.
Кожную нядзелю беларусы збіраюцца перад Стортынгам у Осла. 7 лютага да нас далучылiся прадстаўнікі Нарвежскага Хельсінкскага камітэта, Нарвежскай асацыяцыі пісьменнікаў і Фонду правоў чалавека.
Беларуская асацыяцыя ў Нарвегіі RAZAM і Нарвежскі Хельсінкскі камітэт падтрымліваюць гэты зварот . I мы заклікаем іншыя арганізацыі і прыватных асоб зрабіць тое самае.
Улады Беларусі павінны паважаць канстытуцыю краіны і асноўныя правы чалавека. Гэта датычыцца, у прыватнасці, права на свабодныя выбары, свабоду сходаў, свабоду выказвання меркаванняў, свабоду прэсы і права на забастоўку.
Мы патрабуем ад Аляксандра Лукашэнкі прыцягнуць адказнасць да неадкладнага выканання наступных мер:
- Усе меры гвалту, зняволення і іншыя меры пакарання ў дачыненні да мірных дэманстрантаў павінны быць спынены.
- ААН будзе мець неабмежаваны доступ для расследавання катаванняў і забойстваў мірных грамадзян, а злачынцы павінны быць прыцягнуты да адказнасці.
- Палітычныя зняволеныя павінны быць вызвалены, звольненыя забастоўваемыя працоўнiкi і студэнты павінны вярнуцца на працу i на месцы вучобы.
Вырашыць крызіс можна толькі шляхам правядзення новых выбараў, абвешчаных незалежнымі міжнароднымі назіральнікамі свабоднымі і сумленнымі. Народ Беларусі павінен сам выбраць сваю будучыню.